Verdiepend artikel · Creatine & prestaties
Ecdysterone: spiergroei, kracht, dosering en WADA-status
Op supplementen, in webshops en in wetenschappelijke publicaties kom je verschillende benamingen tegen: ecdysterone, bèta-ecdysterone, 20-hydroxyecdysone en de afkorting 20E. In de praktijk verwijzen deze namen doorgaans naar dezelfde verbinding.Ecdysterone behoort tot de grotere familie van ecdysteroïden. Ook…

18 min
Wat is ecdysterone?
Ecdysterone, bèta-ecdysterone en 20-hydroxyecdysone
Op supplementen, in webshops en in wetenschappelijke publicaties kom
je verschillende benamingen tegen: ecdysterone, bèta-ecdysterone,
20-hydroxyecdysone en de afkorting 20E. In de praktijk verwijzen deze
namen doorgaans naar dezelfde verbinding.
Ecdysterone behoort tot de grotere familie van
ecdysteroïden. Ook turkesterone, ecdysone en
verschillende minder bekende plantenecdysteroïden vallen binnen deze
groep. Een extract met ‘ecdysteroïden’ bevat daarom niet automatisch
uitsluitend ecdysterone. Wie producten of onderzoeksresultaten
vergelijkt, moet kijken naar de exacte verbinding en de daadwerkelijk
gedeclareerde hoeveelheid.
Van insectenhormoon tot plantaardige verdedigingsstof
Bij insecten speelt 20-hydroxyecdysone een belangrijke rol bij
vervelling, ontwikkeling en metamorfose. Daar komt ook de naam vandaan:
het Griekse woord ekdysis betekent vervelling.
Planten produceren vergelijkbare verbindingen, die
fyto-ecdysteroïden worden genoemd. Voor de plant vormen
deze stoffen waarschijnlijk onderdeel van een chemisch
verdedigingssysteem tegen insecten, nematoden en andere organismen die
ervan willen eten.
Dat een stof bij insecten als hormoon fungeert, betekent overigens
niet dat hij bij mensen hetzelfde doet. De werking van een verbinding
wordt mede bepaald door de receptoren en biologische systemen waarmee
hij kan communiceren. Mensen gaan dus niet vervellen na een capsule
ecdysterone.
Voor mensen is ecdysterone geen lichaamseigen hormoon. We maken het
niet zelf aan zoals testosteron, cortisol of insuline, maar krijgen het
binnen via plantaardige voeding, kruidenextracten of een
gestandaardiseerd supplement.
Is ecdysterone een anabole steroïde?
Ecdysterone is chemisch gezien een steroïde, maar geen
anabool-androgene steroïde. Het deelt dus een moleculaire
basisstructuur met stoffen als cholesterol, cortisol en testosteron,
zonder hetzelfde te werken.
Ecdysterone is geen testosteronderivaat en werkt niet via de
klassieke androgeenroute. Het wordt juist onderzocht omdat het mogelijk
anabole effecten heeft zonder zich te gedragen als testosteron of een
traditionele AAS.
Popeye Power Pomp
Popeye knalde schijnbaar niet voor niets een potje spinazie naar
binnen. Spinazie bevat namelijk daadwerkelijk
ecdysterone. De beroemde zeeman zat er dus minder ver naast dan
zijn blikvoer en onmiddellijk opzwellende biceps doen vermoeden. Voor
een merkbaar anabool resultaat doe je jezelf met één potje spinazie
echter aanzienlijk tekort.
De hoeveelheid fyto-ecdysteroïden verschilt sterk per plantensoort,
ras, plantendeel, groeiomstandigheid en oogstmoment. Spinazie is vooral
bekend omdat het een herkenbare voedingsbron van ecdysterone is, niet
omdat het automatisch de rijkste of meest praktische bron vormt.
Ecdysteroïden komen onder meer voor in quinoa, Rhaponticum
carthamoides, Ajuga turkestanica en Cyanotis
arachnoidea. Voor commerciële extracten worden doorgaans planten
gebruikt die aanzienlijk hogere concentraties bevatten dan alledaagse
voedingsmiddelen.
Daarbij zegt het totale extractgewicht niet automatisch hoeveel
ecdysterone je daadwerkelijk binnenkrijgt. Een capsule met 500 mg
plantenextract bevat niet per definitie 500 mg ecdysterone. Het
standaardisatiepercentage laat zien welk deel van het extract uit de
gewenste actieve verbinding bestaat.
Popeye kan eten tot hij groen ziet. Wie ecdysterone neemt voor
resultaat, heeft meer aan een duidelijk gedeclareerd en
gestandaardiseerd extract.
Hoe kan ecdysterone spiergroei beïnvloeden?
Positieve resultaten bij krachttrainende mensen zijn interessant,
maar roepen ook de logische vraag op hoe een plantaardige verbinding
zo’n effect kan veroorzaken. Het volledige mechanisme is nog niet
ontrafeld, maar onderzoek wijst op meerdere routes die betrokken zijn
bij spiergroei en eiwitsynthese.
Oestrogeenreceptor-bèta als alternatieve ingang
Een belangrijke kandidaat is de
oestrogeenreceptor-bèta, afgekort als ER-β. Dat klinkt
voor sommige krachtsporters minder aantrekkelijk dan een
testosteronroute, maar activering van deze receptor betekent niet dat je
oestrogeenspiegel stijgt.
In onderzoek met spiercellen en ratten veroorzaakte ecdysterone
spierhypertrofie. Een antagonist van ER-β blokkeerde dit effect, terwijl
een antiandrogeen dat niet deed. Dat wijst erop dat ER-β een belangrijke
rol speelt bij het anabole signaal van ecdysterone.
Calcium, Akt en spiereiwitsynthese
Een receptor activeren is pas het begin. Uiteindelijk moet er in de
spiercel iets gebeuren dat de opbouw van nieuw spierweefsel
ondersteunt.
In gekweekte skeletspiercellen veroorzaakte 20-hydroxyecdysone een
snelle stijging van de hoeveelheid calcium in de cel. Vervolgens werd
Akt geactiveerd en nam de eiwitsynthese toe. Toen onderzoekers
onderdelen van deze signaalroute blokkeerden, nam het effect sterk
af.
Akt is een belangrijke schakel binnen de anabole machinerie
van een spiercel. Activering ervan ondersteunt processen die de
productie van nieuwe eiwitten bevorderen en eiwitafbraak kunnen
afremmen. Voor spiergroei moet die balans over langere tijd positief
uitvallen.
Zie ecdysterone niet als vervanging van de
trainingsprikkel, maar als een mogelijke versterker van de respons
erop. Zonder belasting heeft je lichaam weinig reden om extra
spierweefsel aan te leggen, hoeveel interessante signaalroutes je ook
probeert te activeren.
De MAS-receptor en myostatine
ER-β, calcium en Akt vormen waarschijnlijk slechts een deel van het
verhaal. Later onderzoek wijst ook naar de
MAS-receptor, een receptor binnen het
renine-angiotensinesysteem.
In spiercellen verlaagde 20-hydroxyecdysone de genexpressie van
myostatine, een eiwit dat spiergroei afremt. Toen onderzoekers de
MAS-receptor genetisch of farmacologisch uitschakelden, verdween dit
effect.
Dat betekent niet dat een capsule ecdysterone de myostatinerem bij
mensen volledig uitschakelt. Het laat wel zien dat ecdysterone mogelijk
zowel groeibevorderende signalen stimuleert als invloed uitoefent op een
natuurlijke rem van spiergroei.
Het mechanistische dossier geeft daarmee een biologisch aannemelijke
verklaring voor de resultaten die in het volgende hoofdstuk bij
krachttrainende mensen worden besproken.
Werkt ecdysterone voor spiermassa en kracht?
Een interessant werkingsmechanisme is mooi, maar uiteindelijk wil je
weten of er aan de andere kant van de halter daadwerkelijk meer
spiermassa of gewicht op de stang uitkomt. Voor ecdysterone zijn
meerdere humane onderzoeken beschikbaar. De resultaten lopen uiteen,
maar laten over de gehele linie meer zien dan de gebruikelijke
combinatie van reageerbuisromantiek en opgepompte marketingclaims.
WADA werd wakker
In 2019 onderzochten wetenschappers ecdysterone bij 46 gezonde mannen
van gemiddeld 25,6 jaar. Alle deelnemers hadden minimaal één jaar
ervaring met haltertraining en konden de squat, deadlift en bench press
technisch uitvoeren.
De mannen werden verdeeld over vier groepen:
- een placebogroep van twaalf mannen die trainde;
- een
groep van twaalf mannen die trainde en twee ecdysteronecapsules per dag
gebruikte; - een groep van tien mannen die trainde en acht
ecdysteronecapsules per dag gebruikte; - een controlegroep van
twaalf mannen die twee capsules gebruikte, maar niet deelnam aan het
trainingsprogramma.
De drie trainingsgroepen volgden tien weken lang driemaal per week
een progressief krachtprogramma. Elke training bestond uit zes
halteroefeningen voor het hele lichaam. Tijdens de eerste zes weken
werden drie sets van twaalf herhalingen uitgevoerd. Daarna schakelden de
deelnemers over naar drie sets van acht herhalingen, waarbij de
belasting wekelijks met 2,5 tot 5 kilogram werd verhoogd.
Op het etiket stond 100 mg ecdysterone per capsule.
Laboratoriumanalyse liet echter zien dat iedere capsule slechts 6 mg
bevatte. De twee supplementgroepen kregen in werkelijkheid dus geen 200
en 800 mg, maar respectievelijk 12 en 48 mg ecdysterone per
dag.
| Dosering | Spiermassa | Bench press | Squat | Spronghoogte |
|---|---|---|---|---|
| Placebo | −0,35 kg | +3,33 kg +3,59% | +16,67 kg +15,5% | +1,94 cm |
| 12 mg ecdysterone | +1,58 kg | +9,58 kg +11,5% | +18,50 kg +17,75% | +2,01 cm |
| 48 mg ecdysterone | +2,03 kg | +8,50 kg +9,5% | +19,50 kg +19,4% | +2,39 cm |
De lagere ecdysteronedosis leverde op de bench iets meer krachtwinst
op dan de hogere dosis. Bij spiermassa, squat en spronghoogte liep het
resultaat juist op met de dosering. Meer slikken stond in dit onderzoek
dus niet bij iedere uitkomst automatisch gelijk aan meer resultaat.
De onderzoekers testten het supplement bovendien op verboden
prestatiebevorderende stoffen en voerden bij de deelnemers een
uitgebreid antidopingscreening uit. Er werd geen vervuiling met anabole
middelen gevonden die de resultaten kon verklaren.
De blikvanger: met 48 mg werkelijk
gemeten ecdysterone per dag werd gemiddeld 2,03 kg spiermassa gewonnen,
terwijl de placebogroep gemiddeld 0,35 kg verloor. Op de bench press
verbeterden de ecdysteronegroepen met 9,5 tot 11,5%, tegenover 3,59% met
placebo.
Samengevat werden de verschillen bij spiermassa en benchpresskracht
statistisch bevestigd. Bij de squat en sprongtest was eveneens een
oplopende lijn zichtbaar, maar bood de studie onvoldoende zekerheid om
die verschillen hard aan ecdysterone toe te schrijven. De groepen waren
klein en de spiermassa werd gemeten met bio-elektrische impedantie,
waardoor bevestiging in groter onderzoek welkom blijft.
De studie met een minder duidelijke uitkomst
Een eerder onderzoek uit 2006 volgde 45 krachttrainende mannen van
gemiddeld 20,5 jaar. Zij hadden minimaal één jaar trainingservaring en
trainden al ten minste driemaal per week.
Gedurende het onderzoek volgden de mannen acht weken lang een
periodiek krachtprogramma van vier trainingen per week: twee sessies
voor het bovenlichaam en twee voor het onderlichaam. Er werden doorgaans
drie sets van tien herhalingen uitgevoerd met 60 tot 80% van de 1RM.
De publicatie is opvallend genoeg niet consequent over de hoeveelheid
ecdysterone. In het abstract wordt 200 mg per dag genoemd. In de methode
staat echter dat de deelnemers dagelijks 100 mg Polypodium
vulgare/Suma-wortelextract kregen, gestandaardiseerd op 30
mg 20-hydroxyecdysone. Voor de inhoudelijke vergelijking is die
hoeveelheid actieve stof relevanter dan het losse getal uit het
abstract.
| Groep | Actieve dosering | Bench press | Leg press | Vetvrije massa |
|---|---|---|---|---|
| Placebo | Geen | +6,2 kg | +20,6 kg | +0,94 kg |
| Ecdysterone | Volgens de methode 30 mg 20-hydroxyecdysone | +7,2 kg | +38,9 kg | −0,04 kg |
De ecdysteronegroep pakte op beide oefeningen meer krachtwinst dan de
placebogroep. Vooral op de leg press was het numerieke verschil
aanzienlijk. Voor de vetvrije massa kwam een ander beeld naar voren. Ook
werden geen opvallende verschillen gevonden in vetpercentage,
sprintvermogen, testosteron of cortisol.
Samengevat ondersteunt deze studie geen extra effect op
lichaamssamenstelling. Voor kracht was de richting wel gunstig, maar
door de grote spreiding tussen deelnemers kon niet met voldoende
zekerheid worden vastgesteld dat de extra vooruitgang door het
supplement kwam. De onduidelijk beschreven dosering maakt een directe
vergelijking met het onderzoek uit 2019 bovendien lastig.
Spinazie-extract bij 50-plussers
Een derde humaan onderzoek keek niet naar jonge krachtsporters, maar
naar 45 volwassenen tussen de 50 en 75 jaar. De deelnemers waren
gemiddeld 58,9 jaar oud. De groep bestond uit acht mannen en 37
postmenopauzale vrouwen die vooraf niet volgens een vast wekelijks
schema sportten.
Alle deelnemers trainden twaalf weken lang driemaal per week
gedurende één uur. De helft kreeg dagelijks 2 gram spinazie-extract en
de andere helft een placebo.
Laboratoriumanalyse van het extract liet een concentratie van 1600
ppm 20-hydroxyecdysone zien. Bij 2 gram extract kwam dat neer op
ongeveer 3,2 mg ecdysterone per dag. Het extract
bevatte daarnaast onder meer nitraten, eiwitten, mineralen en andere
bioactieve stoffen.
| Uitkomst | Placebo | Spinazie-extract 3,2 mg ecdysterone |
|---|---|---|
| Totale spiermassa | +0,4 kg | +0,6 kg |
| Knie-extensie 180° per seconde | +3,3 Nm +5,4% | +13,8 Nm +23,5% |
| Knie-extensie 60° per seconde | +7,8 Nm +8,3% | +15,6 Nm +17,0% |
| Isometrische knie-extensie | +7,2 Nm +6,0% | +18,5 Nm +14,8% |
| Dynamische 1RM | +15,9 kg | +16,9 kg |
Samengevat verbeterde het spinazie-extract meerdere metingen van
beenkracht en spierkwaliteit sterker dan placebo. Voor totale spiermassa
en de dynamische 1RM was het verschil tussen de groepen beperkt. Omdat
een compleet spinazie-extract werd gebruikt, kunnen de resultaten niet
uitsluitend aan de 3,2 mg ecdysterone worden toegeschreven.
Wat betekenen deze resultaten voor jou?
De humane onderzoeken vormen nog geen dossier van creatineformaat,
maar laten wel een duidelijke rode draad zien. Het sterkste signaal ligt
bij spiermassa en kracht, waarbij vooral de bench press en verschillende
metingen van de beenkracht eruit springen.
| Toepassing | Wat laat het onderzoek zien? |
|---|---|
| Spiergroei | In 2019 werd met 48 mg ecdysterone gemiddeld 2,03 kg spiermassa gewonnen. Dit resultaat werd niet bevestigd in het onderzoek uit 2006. |
| Kracht | Alle drie de studies laten op meerdere krachtmetingen een gunstige lijn zien. De duidelijkste resultaten werden gevonden bij de bench press en verschillende metingen van de beenkracht. |
| Vetverlies | Er is geen overtuigend bewijs dat ecdysterone zelfstandig vet verbrandt. |
| Testosteron | In de humane studies werd geen relevante testosteronstijging gevonden. Het mogelijke anabole effect lijkt daar niet van afhankelijk te zijn. |
| Herstel en spierbehoud | Mechanistisch interessant, maar nog niet rechtstreeks overtuigend onderzocht bij sporters in een calorietekort. |
Ecdysterone is nog geen gevestigde zekerheid,
maar wel een van de weinige natural anabolics waarvoor bij
krachttrainende mensen daadwerkelijk extra spiermassa en een grotere
krachttoename zijn gemeten.
Dat betekent niet dat iedere gebruiker twee kilo spiermassa uit een
potje trekt. Het betekent wel dat ecdysterone een serieus te overwegen
aanvulling is wanneer training, voeding en herstel al op orde zijn.
Ecdysterone vergeleken met creatine, turkesterone en anabole
middelen
Ecdysterone wordt regelmatig in één adem genoemd met turkesterone,
creatine, SARMs en anabole steroïden. Dat is commercieel handig, maar
inhoudelijk gooi je dan een plantenextract, een energiesubstraat en
meerdere klassen farmacologische middelen in dezelfde shaker.
Ze kunnen allemaal interessant zijn voor spiermassa of kracht, maar
verschillen sterk in werking, bewijskracht en risico. De vraag is daarom
niet welk middel op papier het sterkst klinkt, maar welke plaats het
binnen een doordachte aanpak verdient.
Ecdysterone versus turkesterone
Voor ecdysterone ligt er inmiddels een tien weken durende humane
krachttrainingsstudie waarin grotere toenames in spiermassa en
benchpresskracht werden gemeten. Voor turkesterone is de directe humane
onderbouwing aanzienlijk dunner.
In het definitief gepubliceerde onderzoek gebruikten 24 gezonde jonge
mannen en vrouwen vier weken lang dagelijks een turkesteronehoudend
supplement of een placebo. De groep bestond uit twaalf mannen en twaalf
vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 22 jaar. De
lichaamssamenstelling werd gemeten met bio-elektrische impedantie via
een InBody 270.
| Uitkomst na vier weken | Placebo | Turkesteronehoudend supplement |
|---|---|---|
| Lichaamsgewicht | +1,1 ± 1,8 kg | −0,2 ± 1,7 kg |
| Vetvrije massa | +1,4 ± 2,7 kg | −0,2 ± 1,5 kg |
| Vetmassa | −0,3 ± 1,6 kg | +0,1 ± 1,2 kg |
| Vetpercentage | −0,3 ± 1,9 procentpunt | +0,2 ± 1,6 procentpunt |
| Totaal lichaamswater | +1,0 ± 1,0 liter | −0,1 ± 1,1 liter |
| Handknijpkracht | −3 ± 6 kg | +2 ± 9 kg |
Het turkesteronehoudende supplement verbeterde de
lichaamssamenstelling binnen deze vier weken niet. De handknijpkracht
liep numeriek wel uiteen in het voordeel van het supplement, maar door
de grote spreiding werd ook daar geen overtuigend verschil tussen de
groepen gevonden.
De studie was klein, duurde slechts vier weken en onderzocht een
commercieel turkesteronehoudend product in plaats van geïsoleerde
turkesterone. Op basis van de huidige humane data heeft
ecdysterone daarom duidelijk de betere kaarten voor spiermassa
en kracht.
Ecdysterone en turkesterone zijn familie, geen
eeneiige tweeling. Voor turkesterone bestaat veel anekdote en
mechanistische interesse. Voor ecdysterone ligt voorlopig het sterkste
directe humane bewijs voor spiermassa en kracht.
Ecdysterone versus creatine
Creatine is geen concurrent van ecdysterone. Creatine ondersteunt
vooral het snelle energiesysteem waarmee je zware sets, sprints en
explosieve inspanningen uitvoert. Door de fosfocreatinevoorraad in de
spieren te vergroten, kan het helpen om meer trainingsvolume en vermogen
te produceren.
Ecdysterone wordt juist onderzocht vanwege mogelijke invloed op
anabole signaalroutes, eiwitsynthese en trainingsadaptatie. De stoffen
proberen dus niet via dezelfde knop hetzelfde kunstje te doen.
Ook qua bewijskracht is de verhouding duidelijk. Creatine heeft
honderden onderzoeken en decennia aan praktijkervaring achter zich. Voor
ecdysterone beschikken we over enkele humane studies met interessante,
maar nog niet volledig gerepliceerde resultaten.
Wie nog geen creatine gebruikt maar wel naar ecdysterone kijkt,
probeert de dakspoiler te monteren voordat de motor in de auto ligt.
Creatinemonohydraat is goedkoper, uitvoeriger onderzocht en hoort bij
vrijwel iedere serieuze krachtstack eerder in het mandje.
Dat is geen argument tegen ecdysterone. Juist doordat beide stoffen
een andere functie hebben, kunnen ze logisch worden gecombineerd.
Creatine helpt je harder en met meer volume te trainen; ecdysterone kan
mogelijk ondersteunen wat je lichaam vervolgens met die trainingsprikkel
doet.
Ecdysterone versus SARMs
SARMs worden geregeld verkocht als een tussenstation tussen
supplementen en anabole steroïden. De naam staat voor selective
androgen receptor modulators: verbindingen die doelgericht de
androgeenreceptor activeren.
Daarmee verschillen ze fundamenteel van ecdysterone. SARMs zijn
ontwikkeld als experimentele geneesmiddelen en grijpen rechtstreeks in
op een hormonale route. Ecdysterone lijkt zijn mogelijke anabole effect
juist buiten de klassieke androgeenreceptor om uit te oefenen.
Dat verschil is niet alleen theoretisch. In humaan onderzoek met
LGD-4033 nam de vetvrije massa dosisafhankelijk toe, maar daalden
tegelijkertijd het totale testosteron, het geslachtshormoonbindend
globuline en het HDL-cholesterol. Bij de hoogste onderzochte dosis
werden ook het vrije testosteron en FSH onderdrukt.
Daarnaast zijn bij recreatief gebruik van SARMs onder meer
leverschade, geelzucht, verstoring van bloedlipiden en onderdrukking van
de testosteronproductie gerapporteerd. De naam ‘selectief’ moet dus niet
worden gelezen als ‘alleen spiergroei, verder geen gezeik’.
Voor ecdysterone zijn in het beschikbare humane sportonderzoek geen
vergelijkbare tekenen van klassieke hormonale onderdrukking gevonden.
Het aantal deelnemers en de onderzoeksduur zijn nog te beperkt om daar
een absolute garantie van te maken, maar ecdysterone hoort niet in
dezelfde farmacologische categorie als een SARM.
Ecdysterone versus anabole steroïden
Anabole steroïden werken. Daar hoeven we geen krampachtige
supplementenmist omheen te blazen. Supraphysiologische doses testosteron
en andere AAS kunnen spiermassa en kracht aanzienlijk sneller verhogen
dan een regulier voedingssupplement.
Het verschil zit niet alleen in de grootte van het mogelijke
resultaat, maar ook in wat je ervoor openbreekt. Anabole steroïden
beïnvloeden de lichaamseigen hormoonproductie en kunnen onder meer de
vruchtbaarheid, bloeddruk, bloedlipiden, huid, prostaat, lever en het
cardiovasculaire systeem raken.
Ecdysterone is daarom geen plantaardige vervanger die dezelfde
farmacologische resultaten belooft zonder prijskaartje. Dat zou de
onderbouwing ver voorbij sprinten. De interessante positie is juist
anders: een mogelijke anabole ondersteuning zonder dat je
daarvoor bewust de klassieke androgeenroute hoeft op te
blazen.
Waar past ecdysterone dan wél?
Ecdysterone hoeft creatine niet van de troon te stoten en hoeft
farmacologische middelen niet te evenaren om interessant te zijn. Het
vult een ander gat.
Het past vooral bij de gevorderde krachtsporter die de basis al heeft
dichtgetimmerd: voldoende eiwitten, een passend calorieoverschot of
gecontroleerde cut, progressieve krachttraining, slaap en dagelijks
creatinegebruik. Daarna is ecdysterone een logische volgende stap voor
sporters die hun spiergroei en krachtprogressie verder willen
ondersteunen.
Creatine is de zekere basis. Ecdysterone is de
interessante volgende laag. Turkesterone loopt qua humaan bewijs
voorlopig achter, terwijl SARMs en anabole steroïden in een compleet
andere farmacologische en hormonale gewichtsklasse vallen.
Ecdysterone en doping: waarom WADA meekijkt
WADA zet niet iedere stof uit een bord spinazie onder het
vergrootglas. Ecdysterone trok de aandacht nadat bij krachttrainende
mannen meer spiermassa en kracht werd gemeten en bleek bovendien goed
aantoonbaar in urine.
Is ecdysterone verboden?
Nee. Ecdysterone staat in 2026 niet op de WADA Prohibited
List. De stof staat wel in het Monitoring Program en wordt
zowel binnen als buiten competitie gevolgd.
Monitoring is geen verbod. WADA verzamelt gegevens over het gebruik
en kan op basis daarvan en van nieuw onderzoek later besluiten de status
aan te passen.
Een meetbare hoeveelheid ecdysterone in je urine
is volgens de regels van 2026 geen dopingovertreding.
Waarom staat het op de watchlist?
De studie uit 2019 liet grotere toenames in spiermassa en
benchpresskracht zien bij gebruikers van ecdysterone. De onderzoekers
adviseerden daarop om de stof als anabool middel te verbieden. WADA koos
vooralsnog voor monitoring en aanvullend onderzoek.
Na inname kunnen ecdysterone en verschillende metabolieten langer dan
twee dagen in urine worden aangetoond. Daardoor kunnen dopinglaboratoria
niet alleen onderzoeken óf sporters het gebruiken, maar ook hoe vaak en
in welke hoeveelheden.
Dat WADA ecdysterone volgt, bewijst niet automatisch dat ieder
supplement werkt. Het laat wel zien dat de mogelijke
prestatiebevorderende werking serieus genoeg wordt genomen om het
gebruik internationaal te monitoren.
Wat betekent dit voor geteste sporters?
Geteste sporters mogen ecdysterone momenteel gebruiken, maar doen er
verstandig aan de regels regelmatig opnieuw te controleren. Een
toekomstige wijziging van de verboden lijst is niet uitgesloten.
Het grootste actuele risico is een vervuild supplement. WADA keurt
geen merken of producten goed en onder strict liability blijft
de sporter verantwoordelijk voor iedere verboden stof die wordt
aangetroffen.
Kies daarom een transparant product, bewaar het batchnummer en noteer
het supplement bij een dopingcontrole.
Voor recreatieve sporters is de WADA-status
vooral een opvallend signaal. Voor geteste atleten is het groen licht
met een oranje knipperlamp.
Interessant onderzoek buiten bodybuilding
Ecdysterone wordt vooral verkocht voor spiermassa en kracht, maar is
ook onderzocht in relatie tot glucosehuishouding, stress, mitochondriën,
tussenwervelschijven en kanker.
Het meeste onderzoek buiten de sport is uitgevoerd met cellen en
proefdieren. De resultaten laten zien wat ecdysterone biologisch kan
doen, maar maken van een sportsupplement nog geen geneesmiddel.
Glucose en metabole gezondheid
Een review uit 2011 bracht tientallen experimentele studies naar
degeneratieve en metabole aandoeningen samen. Een aantal van de
opvallendste resultaten:
| Onderzoeksmodel | Dosering | Resultaat |
|---|---|---|
| Menselijke HepG2-levercellen | 1 tot 100 µM | Het glucoseverbruik steeg met 44 tot 77%, zonder dat de insulineproductie werd gestimuleerd. |
| Muizen op een vetrijk dieet | 10 mg per kg lichaamsgewicht per dag, gedurende 13 weken | Minder gewichtstoename en vetmassa. De plasma-insuline lag 4,5 keer lager dan bij onbehandelde muizen op hetzelfde dieet. |
| Vetweefsel van muizen op een vetrijk dieet | 10 mg per kg lichaamsgewicht per dag, gedurende 13 weken | De expressie van adiponectine steeg met een factor 7,9. |
| Ratten zonder eierstokken | 18, 56 of 116 mg per dier per dag | Minder vet en meer spiermassa. Bij de laagste dosis daalde LDL; bij de hoogste dosis steeg HDL. |
Vooral de stijging van het glucoseverbruik met maximaal 77% en de 4,5
keer lagere insulinespiegel vallen op. Het blijven echter cel- en
diermodellen. Hieruit kun je niet concluderen dat ecdysterone bij mensen
diabetes behandelt of dezelfde metabole veranderingen veroorzaakt.
Stress en mitochondriën
In 2022 kregen mannelijke ratten tien dagen lang dagelijks 5 mg
ecdysterone per kilogram lichaamsgewicht voordat ze aan acute
immobilisatiestress werden blootgesteld.
De stress ontregelde de oxidatieve fosforylering in de
levermitochondriën: het proces waarmee voedingsstoffen in bruikbare
energie worden omgezet. Voorbehandeling met ecdysterone voorkwam een
groot deel van deze ontkoppeling.
In geïsoleerde mitochondriën verhoogde ecdysterone bovendien de
koppeling en het membraanpotentiaal, maar niet de hoeveelheid ATP die
per verbruikt zuurstofmolecuul werd geproduceerd. Het werkte in dit
experiment dus eerder beschermend onder zware stress dan als een directe
turbo op de energieproductie.
Bescherming van tussenwervelschijven
Een studie uit 2019 onderzocht ecdysterone in cellen uit de nucleus
pulposus: het zachte centrum van een tussenwervelschijf. De cellen
werden blootgesteld aan oxidatieve stress, waarna ecdysterone in
concentraties oplopend tot 100 µM werd toegediend.
Ecdysterone verhoogde de activiteit van autofagie, het interne
opruim- en recyclingsysteem van de cel. Tegelijk nam de activiteit van
apoptosemarkers af en bleef een groter deel van de cellen levensvatbaar.
Toen de onderzoekers autofagie blokkeerden, verdween het beschermende
effect.
In een rattenmodel werd daarnaast minder degeneratie van de
tussenwervelschijven gezien. Interessant voor vervolgonderzoek naar
kraakbeen en bindweefsel, maar geen bewijs dat een capsule ecdysterone
een versleten rug repareert.
Ecdysterone in kankeronderzoek
Een opvallend contrast: een stof die in spiercellen met anabole
processen wordt geassocieerd, remde in laboratoriumonderzoek juist de
groei van verschillende menselijke borstkankercellijnen.
De onderzoekers gebruikten onder meer 250 µM ecdysterone. De stof
verlaagde de glycolyse en mitochondriale ademhaling van de kankercellen
en activeerde autofagie. In combinatie met 0,15 of 0,25 µM doxorubicine
ontstond bij meerdere cellijnen een sterker celdodend effect dan met de
afzonderlijke stoffen.
Normale menselijke fibroblasten reageerden veel minder sterk. Toch
vond het volledige experiment plaats in gekweekte cellen. Het bewijst
niet dat orale ecdysterone kanker voorkomt, afremt of een chemotherapie
verbetert. Het laat vooral zien hoe verschillend dezelfde verbinding kan
uitpakken afhankelijk van het celtype en de omstandigheden.
Hoe gebruik je ecdysterone?
Ecdysterone is geen pre-workout die je twintig minuten voor het
bankdrukken inneemt om de stang plotseling lichter te laten voelen. Het
gaat om dagelijkse suppletie en de mogelijke invloed daarvan op
spieropbouw en trainingsadaptatie over meerdere weken.
Welke dosering is onderzocht?
In het positieve krachttrainingsonderzoek uit 2019 gebruikten de
deelnemers werkelijk gemeten doseringen van 12 en 48 mg
ecdysterone per dag. De duidelijkste toename in spiermassa werd
gevonden bij 48 mg, terwijl beide doseringen meer vooruitgang op de
bench press opleverden dan placebo.
De methode van het onderzoek uit 2006 beschrijft een dagelijkse
hoeveelheid van 30 mg 20-hydroxyecdysone. Het spinazieonderzoek bij
50-plussers kwam uit op ongeveer 3,2 mg per dag. Er bestaat dus nog geen
officieel vastgestelde optimale sportdosering, maar positieve resultaten
zijn al gevonden bij tientallen milligrammen.
In farmaceutisch veiligheidsonderzoek werd gezuiverd
20-hydroxyecdysone eenmalig getest in doseringen van 100 tot 1400 mg.
Herhaalde doseringen liepen gedurende veertien dagen op tot tweemaal
daags 450 mg. Dit onderzoek was gericht op veiligheid en
farmacokinetiek, niet op spiergroei.
240 mg bèta-ecdysterone per capsule
GN Laboratories Ecdysterone bevat per capsule 253 mg Cyanotis
arachnoidea-wortelextract, gestandaardiseerd op 95%. Daarmee levert
één capsule 240 mg bèta-ecdysterone.
Dat is vijf keer de werkelijk gemeten hoeveelheid uit de
hooggedoseerde groep van het positieve onderzoek uit 2019. Eén capsule
per dag levert dus ruim meer dan de hoeveelheid waarmee in dat onderzoek
resultaat werd geboekt.
Wanneer neem je ecdysterone?
Neem dagelijks één capsule ongekauwd in met voldoende water. Inname
bij een vaste maaltijd maakt het gemakkelijker om er een consequente
routine van te maken.
In farmacokinetisch onderzoek werd de hoogste concentratie in het
bloed ongeveer twee tot drieënhalf uur na inname bereikt. Er is echter
niet aangetoond dat ecdysterone beter werkt wanneer je het vlak voor of
na de training gebruikt.
Dagelijkse consistentie is daarom relevanter dan het najagen van een
perfect anabolic window. Neem de capsule ook op rustdagen: juist tussen
de trainingen door vinden herstel en trainingsadaptatie plaats.
Hoe lang gebruik je ecdysterone?
Het belangrijkste krachttrainingsonderzoek duurde tien weken en het
onderzoek met spinazie-extract twaalf weken. Na een paar trainingen kun
je het effect dus nog niet eerlijk beoordelen.
Met één capsule per dag bevat een verpakking zestig dagdoseringen,
goed voor ruim acht weken gebruik. Volg in die periode je
lichaamsgewicht, spieromvang en krachtprogressie, zodat je het resultaat
niet uitsluitend beoordeelt aan de hand van de spiegel na een pomp.
Ecdysterone combineren in een supplementstack
Ecdysterone kan op zichzelf worden gebruikt, maar komt het best tot
zijn recht wanneer training, voeding en herstel al op orde zijn. Vanuit
die basis kun je de stack gericht uitbreiden.
Begin met de basis
Een logische stack begint met voldoende eiwitten en dagelijks
creatinemonohydraat. Creatine ondersteunt kracht, explosiviteit en
trainingsvolume. In ons artikel Creatine voor
sporters bespreken we onder meer het onderzoek waarop een dosering
van 0,1 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag wordt gebaseerd.
Ecdysterone combineren met Genetic Test Ultimate
Wie breder wil inzetten dan één losse werkzame stof, kan ecdysterone
combineren met Genetic Test Ultimate. Ecdysterone vormt daarbij de
gerichte basis met 240 mg bèta-ecdysterone per capsule.
Genetic Test Ultimate voegt daar per dagelijkse dosering van zes
capsules onder meer aan toe:
- 500 mg Ajuga turkestanica-extract;
- 1000 mg
fenegriekextract; - 1000 mg tribulusextract;
- 1000 mg
maca-extract; - 500 mg Fadogia agrestis 10:1;
- 500 mg
NAC; - 216 mg magnesium;
- 11,8 mg zink;
- 5,25 mg
vitamine B6.
De combinatie pakt daarmee meerdere kanten tegelijk aan. Ecdysterone
richt zich op spiergroei en trainingsadaptatie, terwijl Genetic Test
Ultimate de stack verbreedt met ingrediënten gericht op prestaties,
herstel, libido en de natuurlijke hormoonhuishouding.
Hoe neem je de combinatie?
Neem dagelijks één capsule ecdysterone. Genetic Test Ultimate wordt
verdeeld over twee innamemomenten: drie capsules in de ochtend en drie
capsules in de middag of vóór de training.
Let op onnodige overlap
Genetic Test Ultimate levert al magnesium, zink en vitamine B6. Wie
daarnaast ZMA, een multivitamine of losse mineralen gebruikt, doet er
verstandig aan de totale dagelijkse inname te controleren.
Een extra los turkesteroneproduct toevoegen is eveneens niet direct
nodig. De combinatie bevat met ecdysterone en Ajuga
turkestanica al twee verschillende ecdysteroïdenbronnen.
Hoe lang gebruik je deze stack?
De gebruikscyclus van Genetic Test Ultimate bepaalt de duur van de
volledige combinatie: maximaal acht weken, gevolgd door minimaal twee
weken pauze. Dat sluit vrijwel precies aan op de zestig dagdoseringen in
een pot ecdysterone.
Gebruik die periode om progressie daadwerkelijk te volgen. Noteer je
lichaamsgewicht, trainingsgewichten, herhalingen en eventueel
spieromtrek. Zo kun je na acht weken beoordelen wat de stack aan je
spiergroei en krachtprogressie heeft toegevoegd.
Ecdysterone vormt de gerichte basis. Genetic Test Ultimate
breidt die uit tot een completere performance-stack voor spiergroei,
kracht, herstel en hormonale ondersteuning.
Verdiep de basis onder je supplementstack
Conclusie
Ecdysterone is geen magische spierpil, maar wel een van de weinige
natural anabolics die bij krachttrainende mensen daadwerkelijk resultaat
heeft laten zien.
Voor beginners ligt de winst nog bij training, voeding en creatine.
Heb je die basis al dichtgetimmerd, dan is ecdysterone een logische
volgende stap om spiergroei en krachtprogressie verder te
ondersteunen.
GN Laboratories Ecdysterone
Een hooggestandaardiseerd Cyanotis arachnoidea-extract voor sporters die hun spiergroei en krachtprogressie verder willen ondersteunen.
Veelgestelde vragen over ecdysterone
Moet je ecdysterone cyclen of een nakuur gebruiken?
Er bestaat geen wetenschappelijk vastgestelde verplichting om
ecdysterone te cyclen. Omdat er geen aanwijzingen zijn voor klassieke
hormonale onderdrukking, ligt een nakuur zoals na anabole steroïden of
SARMs niet voor de hand.
Is ecdysterone veilig en heeft het bijwerkingen?
De beschikbare humane studies laten een gunstig kortetermijnprofiel
zien. In het tien weken durende sportonderzoek werden geen verhoogde
markers voor lever- of nierschade gevonden. In fase-1-onderzoek werden
eenmalige doseringen tot 1400 mg en gedurende veertien dagen maximaal
900 mg per dag onderzocht zonder ernstige bijwerkingen.
Langdurig onafgebroken gebruik is minder uitvoerig onderzocht. Houd
je daarom aan de aanbevolen dosering en stop bij duidelijke
klachten.
Wie kan ecdysterone beter niet gebruiken?
Voor minderjarigen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding
geven ontbreekt gericht veiligheidsonderzoek. Gebruik je medicatie of
word je behandeld voor een medische aandoening, overleg dan vooraf met
een arts of apotheker.
Is ecdysterone ook geschikt voor vrouwen?
Ecdysterone is geen androgeen middel en is niet uitsluitend voor
mannen bedoeld. Direct sportonderzoek met zuiver ecdysterone bij vrouwen
is echter beperkt. Gebruik tijdens zwangerschap of borstvoeding wordt
afgeraden.
Bronnen
- Isenmann E, Ambrosio G, Joseph JF, et al. Ecdysteroids as
non-conventional anabolic agent: performance enhancement by ecdysterone
supplementation in humans. Archives of Toxicology.
2019;93:1807–1816. - Wilborn CD, Taylor LW, Campbell BI, et al. Effects of
methoxyisoflavone, ecdysterone, and sulfo-polysaccharide supplementation
on training adaptations in resistance-trained males. Journal of
the International Society of Sports Nutrition. 2006;3:19–27. - Pérez-Piñero S, Ávila-Gandía V, Rubio-Arias JA, et al. A 12-week
randomized double-blind placebo-controlled clinical trial evaluating
supplementation with a spinach extract on skeletal muscle fitness in
adults older than 50 years. Nutrients. 2021;13:4373. - Gorelick-Feldman J, Cohick W, Raskin I. Ecdysteroids
elicit a rapid Ca2+ flux leading to Akt activation and increased protein
synthesis in skeletal muscle cells. Steroids.
2010;75:632–637. - Parr MK, Zhao P, Haupt O, et al. Estrogen receptor
beta is involved in skeletal muscle hypertrophy induced by the
phytoecdysteroid ecdysterone. Molecular Nutrition & Food
Research. 2014;58:1861–1872. - Lafont R, Serova M, Didry-Barca B, et al. 20-Hydroxyecdysone
activates the protective arm of the RAAS via the MAS receptor.
Journal of Molecular Endocrinology. 2022;68:77–87. - Dioh W, Tourette C, Del Signore S, et al. A Phase 1 study for
safety and pharmacokinetics of BIO101 (20-hydroxyecdysone) in healthy
young and older adults. Journal of Cachexia, Sarcopenia and
Muscle. 2023;14:1259–1273. - Ambrosio G, Joseph JF, Mazzarino M, et al. Urinary
elimination of ecdysterone and its metabolites following a single-dose
administration in humans. Metabolites. 2021;11:366. - World Anti-Doping Agency. The
2026 Monitoring Program. Ecdysterone: monitoring binnen en
buiten competitie. - Todorova V, Ivanov K, Delattre C, et al. Ecdysterone and
turkesterone—compounds with prominent potential in sport and healthy
nutrition. Nutrients. 2024. - Crisanti A, Silver T, Jiannine L, Antonio J. The
effects of an ecdysteroid supplement on indices of physical and mental
performance. Journal of the International Society of Sports
Nutrition. 2025. - Cahlíková L, Macáková K, Chlebek J, et al. Ecdysterone and its
activity on some degenerative diseases. Natural Product
Communications. 2011;6:707–718. - Baev AY, Charishnikova OS, Khasanov FA, et al. Ecdysterone
prevents negative effect of acute immobilization stress on energy
metabolism of rat liver mitochondria. Journal of Steroid
Biochemistry and Molecular Biology. 2022;219:106066. - Wen F, Yu J, He CJ, et al. β-Ecdysterone
protects against apoptosis by promoting autophagy in nucleus pulposus
cells and ameliorates disc degeneration. Molecular Medicine
Reports. 2019. - Shuvalov O, Fedorova O, Tananykina E, et al. An arthropod
hormone, ecdysterone, inhibits the growth of breast cancer cells via
different mechanisms. Frontiers in Pharmacology.
2020;11:561537. - Power Import. GN Laboratories
Ecdysterone – productinformatie, samenstelling en gebruik. - Power Import. Genetic
Test Ultimate – productinformatie, samenstelling en
gebruikscyclus. - Power Import. Creatine voor
sporters: werking, gebruik en dosering.
